Kerken in Nederland en hun LHBT-beleid
Welke kerken accepteren homoseksuele relaties, zegenen of trouwen ze, en mag je een ambt dragen? Dit overzicht zet 15 kerkgenootschappen naast elkaar, van behoudend tot affirmerend.
| Kerk | Positie | Relatie | Huwelijk | Ambt |
|---|---|---|---|---|
| Rooms-Katholieke Kerk | Traditioneel | Catechismus: homoseksuele daden “intrinsiek immoreel”, aanleg “objectief ongeordend”. De aantrekking zelf is geen zonde. | Geen sacramenteel huwelijk. Fiducia Supplicans (2023) staat een zegen van personen toe, niet van de relatie. | Geen wijziging. NL-bisschoppen (jan. 2024): zegen van individuele personen, niet “van een paar”. |
| Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) | Traditioneel | Synode: seksueel verkeer tussen mensen van hetzelfde geslacht, en relaties waarin dat plaatsvindt, moeten zonde worden genoemd. De CGK worstelt tegelijk met vrouw en ambt, beide discussies zijn verweven. | Geen. Verzoeken om herziening (Zwolle, Purmerend) afgewezen. | Geen praktiserende relatie. De synode 2022 wees ook het revisieverzoek voor vrouw en ambt af. De Commissie Toekomst Kerkverband gaf haar opdracht terug (2025) wegens onvoldoende draagvlak, de eenheid staat onder druk. |
| Hersteld Hervormde Kerk (HHK) | Traditioneel | Afwijzend over homoseksuele praktijk, verbonden met de identiteit van de HHK sinds de oprichting. | Geen. | Geen praktiserende relatie. Meer dan de helft van de HHK-predikanten steunde de Nashville-verklaring. |
| Gereformeerde Gemeenten (GG) | Traditioneel | Homoseksualiteit gezien als gevolg van de gebrokenheid van de schepping. Pastoraat richt zich op onthouding. | Geen. | Geen. Ook geen vrouwen in het ambt, geen acceptatie van de evolutietheorie. |
| Unie van Baptistengemeenten | Traditioneel | Historisch afgewezen als “onbijbels”. Omdat gemeenten autonoom zijn, lopen plaatselijke gemeenten uiteen. | Hoofdlijn traditioneel, sommige gemeenten staan bij Wijdekerk als (deels) open. | Per gemeente. Het label geldt de unie als geheel, niet elke gemeente. |
| Verenigde Pinkster- en Evangeliegemeenten (VPE) | Traditioneel | Seksuele relatie hoort binnen het huwelijk van man en vrouw (Genesis 2). Nadruk op pastorale zorg en een “veilige kerk”. | Geen. | Geen praktiserende relatie. Zorgpunt: uit onderzoek (2008) voelde slechts 15% van de jongeren met homoworstelingen zich veilig genoeg om iemand aan te spreken. |
| Baptisten-Evangelisch-Pinkster (cluster) | Traditioneel | Op de Wijdekerk-kaart een eigen categorie. Zwaartepunt traditioneel, maar de spreiding is groot. | Hoofdlijn geen, door gemeente-autonomie stellen individuele gemeenten zich open. | Per gemeente. |
| PKN | Tussenpositie | Ordinantie 5-3: het huwelijk is van man en vrouw. Ordinantie 5-4: de kerkenraad kan, na beraad in de gemeente, ook andere levensverbintenissen zegenen. De generale synode (nov. 2018) sprak als kerk geen waardeoordeel uit over geaardheid of levensverbintenis. | Volledige keuzevrijheid per gemeente, van traditioneel tot affirmatief. In een groot deel van de ruim 1.500 gemeenten kan iedereen Gods zegen vragen. | Geen landelijk verbod, hangt af van de gemeentecultuur. Op Goed Gerucht (affirmatief) en orthodox-PKN bestaan naast elkaar. |
| Nederlandse Gereformeerde Kerken (NGK) | Affirmatief | Synode van Deventer, 8 maart 2025 (rapport Ruimte en Richting): homoseksuele leden die in liefde en trouw leven zijn welkom. De synode bood publiek excuses aan voor hoe homoseksuele leden in het verleden zijn behandeld. | Welkom aan het Heilig Avondmaal. Geen formele inzegening gelijk aan het huwelijk, wel ruimte voor een gebed of erkenning van de relatie. | Alle ambten in beginsel open, de kerkenraad beslist per geval (lokale variatie). Meerdere predikanten tekenden protest aan. |
| Remonstranten | Affirmatief | De Remonstranten vinden dat de liefde tussen twee mensen gevierd mag worden, ongeacht of ze hetero, lesbisch, homo, bi, transgender of non-binair zijn. Sinds 1986 maakt de broederschap geen onderscheid meer tussen gehuwd en ongehuwd, hetero en homo. | Paren kunnen hun huwelijk laten inzegenen, ongeacht geslacht of gerichtheid, en lidmaatschap is niet vereist. Al in 1986 werd de eerste kerkelijke inzegening van twee mannen gevierd, wereldwijd een primeur. | De Remonstranten kennen vrouwen in het predikantsambt en maken het ambt niet afhankelijk van gerichtheid. LHBTI-predikanten zijn mogelijk. |
| Doopsgezinden (Mennonieten) | Affirmatief | De Doopsgezinde Broederschap aanvaardt homoseksuele relaties als normaal en gelijkwaardig aan heteroseksuele relaties. LHBTI is binnen de broederschap geen twistpunt, de grondhouding is dat je mag zijn wie je bent. | Trouwen kan in de eigen gemeente. Doopsgezinde voorgangers zegenden, samen met de Remonstranten, als eersten relaties van gelijk geslacht in. Door de zelfstandigheid van gemeenten beslist de plaatselijke gemeente. | Vrouwen en homoseksuelen worden volledig toegelaten tot het predikantsambt. De doopsgezinden stelden eind 19e eeuw als eerste in Nederland de predikantenopleiding open voor vrouwen. |
| Oud-Katholieke Kerk (OKKN) | Affirmatief | De kerk stelt geen bijzondere voorwaarden aan de seksuele leefwijze voor deelname aan de sacramenten. Het bestuur erkent de exclusieve, op levenslange trouw aangelegde verbintenis van homoseksuele gedoopten als bouwsteen van Gods huis. | Sinds 2006 kunnen verbintenissen van mensen van gelijk geslacht kerkelijk worden ingezegend, met een eigen formulier. Formeel is dit niet hetzelfde als het sacramentele huwelijk, maar het komt er dichtbij. | De seksuele geaardheid is geen beletsel voor het ambt van bisschop, priester of diaken. De kerk wijdt ook vrouwen tot priester. |
| Vrijzinnigen (Vrijzinnigen Nederland) | Affirmatief | Vrijzinnigen Nederland is een ondogmatische, vrijzinnig-protestantse geloofsgemeenschap. De Bijbel geldt als getuigenis van Gods liefde, met ruimte voor eigen inzicht. Mensen zijn welkom ongeacht gerichtheid, en homoseksuele relaties worden als gelijkwaardig gezien. | In vrijzinnige gemeenschappen kunnen huwelijken en relaties van mensen van gelijk geslacht worden ingezegend of gevierd. Door de federatieve opzet bepaalt de plaatselijke gemeenschap de invulling. | Ambt en voorgangerschap staan open ongeacht geslacht of gerichtheid. Er is geen bindend leerstellig kader dat hier voorwaarden aan stelt. |
| Quakers (Genootschap der Vrienden) | Affirmatief | De Quakers kennen geen geloofsbelijdenis en beoordelen een relatie op haar innerlijke waarde, of die liefdevol en trouw is, niet op geslacht. Het invloedrijke Towards a Quaker View of Sex (1963) stelde dat dezelfde criteria gelden voor hetero- en homorelaties. | Britse Quakers besloten in 2009 als eerste geloofsgemeenschap in Groot-Brittannie verbintenissen van gelijk geslacht gelijk te stellen aan het huwelijk. Waar Quakers huwelijken mogen voltrekken, gebeurt dat sindsdien ook voor paren van gelijk geslacht. | De Quakers hebben geen ambt en geen aangestelde voorgangers. Zij leven het priesterschap van alle gelovigen, mannen en vrouwen vanaf het begin gelijk, dus uitsluiting op grond van gerichtheid speelt structureel niet. |
| Metropolitan Community Church (MCC) | Affirmatief | De MCC is een internationaal vrijzinnig-protestants kerkgenootschap dat openlijk lesbische, homo-, bi- en transgender personen van harte welkom heet. De kerk ontstond juist als geloofsthuis voor wie elders werd uitgesloten. | De MCC zegent en voltrekt verbintenissen en huwelijken van mensen van gelijk geslacht. Oprichter Troy Perry voltrok in 1969 al een publiek huwelijk van een paar van gelijk geslacht. | Mannen en vrouwen zijn gelijk en beide worden toegelaten tot de geestelijkheid. Het ambt staat nadrukkelijk open voor openlijk LHBT-personen, de voorgangers zijn overwegend zelf LHBT. |
Let op: binnen veel kerken verschilt het beleid per gemeente. De PKN laat bijvoorbeeld ruimte per gemeente. Klik op een kerk voor de details en de bron.
Veelgestelde vragen
Welke kerken in Nederland accepteren homoseksuele relaties?
Affirmerende kerken zoals de Remonstranten, de Oud-Katholieke Kerk, de Doopsgezinden en de Quakers zegenen of trouwen paren van gelijk geslacht. In de PKN verschilt het per gemeente. Behoudende kerken zoals de Gereformeerde Gemeenten en de Hersteld Hervormde Kerk houden vast aan het huwelijk van man en vrouw.
Mag je in de kerk trouwen als homostel?
Dat hangt van de kerk af. Sommige kerkgenootschappen kennen een huwelijk of inzegening voor paren van gelijk geslacht, andere alleen een zegen over de persoon en weer andere niets. De tabel hierboven en de losse kerkpagina's geven het per kerk weer.